Akademia słowa

„Akademia Słowa” – to wspólne przedsięwzięcie Instytutu Filologii Polskiej UKEN w Krakowie oraz Fundacji Wisławy Szymborskiej, którego celem jest realizacja działań o charakterze literaturoznawczym, popularnonaukowym i edukacyjnym, wykorzystujących potencjał naukowy, organizacyjny i artystyczny Partnerów. „Akademia Słowa” to nowoczesna i atrakcyjna forma „literaturoznawstwa w działaniu”.

Naukowa i filozoficzna podstawa „Akademii Słowa” budowana jest od wielu lat i prezentowana m.in. w ramach cyklicznej konferencji naukowej Forum Idei „Dialog ze Współczesnością”. Partnerami Forum – z inicjatywy koordynatora projektu, dr hab. Piotra Kołodzieja, prof. UKEN (Dyrektor Instytutu Filologii Polskiej UKEN, Kierownik Katedry Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego, Dyrektor VIII Prywatnego Akademickiego Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie) oraz Prezesa Fundacji Wisławy Szymborskiej dr hab. Michała Rusinka, prof. UJ – są przedstawiciele trzech innych uniwersytetów: dr hab. Dariusz Szczukowski, prof. UG, Dyrektor Instytutu Filologii Polskiej UG, reprezentujący Uniwersytet Gdański, dr hab. Krzysztof Koc, prof. UAM, redaktor naczelny czasopisma „Polonistyka. Innowacje”, reprezentujący Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, oraz dr hab. Anna Żurek, prof. UWr, Kierowniczka Zakładu Językoznawstwa Stosowanego w IFP UWr oraz Dyrektorka Szkoły Języka Polskiego i Kultury dla Cudzoziemców, reprezentująca Uniwersytet Wrocławski. Swoistą duchową patronką „Akademii Słowa”, w tym także Forum Idei „Dialog ze Współczesnością”, jest Wisława Szymborska. Współtwórczyniami projektu oraz poszczególnych wydarzeń są mgr Maria Stachoń z Katedry Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego IFP UKEN w Krakowie oraz Joanna Bociąg z Fundacji Wisławy Szymborskiej. 

W ramach „Akademii Słowa” organizowane są zajęcia dla młodzieży licealnej, w szkołach lub na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie: rozmowy o literaturze, spotkania autorskie oraz warsztaty. Zajęcia prowadzą literaturoznawcy z uniwersytetu oraz goście specjalni – poetki i poeci nowego pokolenia, nominowani do prestiżowych nagród literackich lub finaliści i laureaci tych nagród, w tym Nagrody im. Wisławy Szymborskiej.

Szkoły zainteresowane udziałem w „Akademii Słowa” proszone są o kontakt mailowy: piotr.koł[email protected]

Profil „Akademia Słowa” na Facebooku.

25 września 2025 r.: pierwsze spotkanie „Akademii Słowa” w „terenie” z dr hab. Michałem Rusinkiem, prof. UJ, Prezesem Fundacji Wisławy Szymborskiej, literaturoznawcą, wybitnym mówcą i ekspertem w zakresie retoryki oraz dr hab. Piotrem Kołodziejem, prof. UKEN, literaturoznawcą i dydaktykiem, dyrektorem IFP UKEN, inicjatorem i koordynatorem „Akademii Słowa”, a na co dzień nauczycielem języka polskiego.

Zajęcia odbyły się w VIII Prywatnym Akademickim Liceum Ogólnokształcącym w Krakowie. Słowo wstępne: „Sztuka pięknego mówienia” wygłosił prof. Piotr Kołodziej, natomiast warsztaty pt. „Współczesne zastosowania antycznej retoryki” poprowadził prof. Michał Rusinek. W zajęciach wzięło udział około 80 osób – maturzystek, maturzystów i nauczycieli z VIII PALO. Pod koniec spotkania prof. Rusinek musiał odpowiedzieć na wiele dociekliwych pytań, co najlepiej świadczy o zainteresowaniu podejmowanymi w ramach tej edycji „Akademii Słowa” problemami.

23 października 2025 r.: kolejne wydarzenie w ramach „Akademii Słowa” w VIII Prywatnym Akademickim Liceum Ogólnokształcącym w Krakowie. Tym razem gośćmi specjalnymi byli: Agata Jabłońska, poetka i aktywistka oraz dr Patryk Szaj, wybitny literaturoznawca młodego pokolenia i tłumacz z Instytutu Filologii Polskiej  Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Agata Jabłońska jest laureatką Nagrody im. Kazimiery Iłłakowiczówny (2017) i Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej „Silesius” (2018), w roku 2024 zdobyła nagrodę Krakowska Książka Miesiąca (kwiecień) oraz Nagrodę Literacką Znaczenie; była ponadto nominowana do prestiżowej Nagrody Literackiej Gdynia (2018).

Szczególnie zainteresowana literaturą młodzież VIII PALO (głównie grupy zajęć rozszerzonych z języka polskiego) wzięła udział w moderowanej przez dr. Szaja rozmowie z poetką, wysłuchała autorskiej recytacji utworów artystki oraz uczestniczyła w warsztatach poetyckich. Licealiści mieli również okazję do zaprezentowania i przedyskutowania ulubionych wierszy (dominowała Szymborska…), a także własnej twórczości. „Niektórzy lubią poezję” – napisała kiedyś duchowa patronka „Akademii Słowa”, Wisława Szymborska. Na pewno – wbrew powszechnym stereotypom – poezję lubi współczesna młodzież. To tylko kwestia stworzenia odpowiednich warunków…